Oddymianie hali magazynowej – jak powinien działać skuteczny system?
Oddymianie hali magazynowej nie powinno być traktowane wyłącznie jako montaż odpowiedniej liczby klap dymowych w dachu. To kompletny system obejmujący urządzenia oddymiające, napowietrzanie, automatykę sterującą oraz odpowiednie rozmieszczenie poszczególnych elementów względem stref dymowych i konstrukcji budynku.
Pożar w hali magazynowej może w bardzo krótkim czasie doprowadzić do powstania dużej ilości dymu i gorących gazów. Szczególnie wymagające są magazyny o dużej powierzchni i wysokości składowania, w których regały, opakowania oraz zgromadzone towary wpływają na rozwój pożaru i sposób przemieszczania się dymu.
Dobrze zaprojektowane oddymianie ma przede wszystkim pomóc utrzymać możliwie korzystne warunki podczas ewakuacji, ułatwić działania ekip ratowniczych oraz odprowadzać z obiektu dym i część energii cieplnej powstającej podczas pożaru.
Dlaczego magazyny wymagają szczególnego podejścia do oddymiania?
Hala magazynowa różni się od wielu innych obiektów przemysłowych. W jednej przestrzeni mogą znajdować się tysiące palet, wysokie regały i znaczne ilości materiałów palnych. Zmiana rodzaju składowanego towaru może dodatkowo zmienić warunki pożarowe panujące w obiekcie.
Znaczenie mają m.in.:
- powierzchnia i wysokość hali,
- wysokość oraz sposób składowania,
- rodzaj przechowywanych materiałów,
- obciążenie ogniowe,
- konstrukcja i geometria dachu,
- rozmieszczenie regałów,
- wielkość stref pożarowych i dymowych,
- zastosowanie instalacji tryskaczowej,
- rozmieszczenie dróg ewakuacyjnych,
- możliwości doprowadzenia powietrza kompensacyjnego.
Dlatego liczby i wielkości klap oddymiających nie powinno się określać na podstawie samej powierzchni magazynu. Parametry całego układu wynikają z konkretnego projektu ochrony przeciwpożarowej.
Jak działa oddymianie grawitacyjne hali magazynowej?
Zasada działania wykorzystuje naturalne unoszenie się ogrzanego dymu.
Podczas pożaru dym oraz gorące gazy przemieszczają się w górną część hali. Po uruchomieniu systemu otwierają się odpowiednie klapy dymowe umieszczone w najwyższych partiach budynku, umożliwiając ich odprowadzenie na zewnątrz.
Jednocześnie do dolnej części magazynu powinno zostać doprowadzone powietrze zewnętrzne. Może ono napływać między innymi przez odpowiednio zaprojektowane klapy żaluzjowe, otwory fasadowe, drzwi lub bramy.
W uproszczeniu system wygląda więc następująco:
| Element systemu | Zadanie |
|---|---|
| Klapy dymowe | odprowadzanie dymu i gorących gazów |
| Otwory napowietrzające | dostarczanie powietrza kompensacyjnego |
| Strefy dymowe | ograniczanie swobodnego przemieszczania dymu |
| System sterowania | uruchamianie odpowiednich urządzeń |
| Czujki / SSP | wykrycie zagrożenia i przekazanie sygnału |
| Automatyka | koordynacja pracy systemu zgodnie ze scenariuszem pożarowym |
Sama obecność klap na dachu nie gwarantuje więc prawidłowego oddymiania.
Klapy dymowe w magazynie – jakie rozwiązanie wybrać?
Rodzaj urządzeń zależy przede wszystkim od konstrukcji hali oraz jej dachu. Przedstawiamy rodzaje klap dymowych w halach przemysłowyh:
Punktowe klapy dymowe
W przypadku dachów bez pasm świetlnych bardzo często stosowane są klapy montowane bezpośrednio w połaci dachowej.
ALUCO FIRE SP to punktowe klapy dymowe przeznaczone między innymi do hal przemysłowych i magazynowych. Mogą występować jako urządzenia jedno- lub dwuskrzydłowe i być wyposażone w napęd pneumatyczny lub elektryczny.
Dzięki punktowemu rozmieszczeniu urządzeń projektant może dostosować ich lokalizację do poszczególnych części hali i wymaganej powierzchni aerodynamicznej.
Współczynnik aerodynamiczny urządzeń ALUCO FIRE SP, zależnie od konfiguracji, może wynosić do 0,75. Dostępna jest również możliwość wykorzystania wybranych konfiguracji do wentylacji codziennej.
Klapy oddymiające w pasmach świetlnych
W wielu nowoczesnych magazynach dach wykorzystywany jest również do naturalnego doświetlania wnętrza.
W takiej sytuacji system oddymiania może zostać zintegrowany ze świetlikami.
ALUCO FIRE SL to klapy przeznaczone do montażu w łukowych pasmach świetlnych. Dzięki temu jeden element dachu może łączyć funkcję naturalnego doświetlenia z funkcją bezpieczeństwa pożarowego.
W zależności od wariantu urządzenia ALUCO FIRE SL mogą osiągać m.in.:
- współczynnik aerodynamiczny do 0,75,
- klasę obciążenia śniegiem do SL 2000,
- klasyfikację odporności na wiatr WL 1500,
- klasę niskiej temperatury T(-15),
- odporność na wysoką temperaturę B 300.
Dokładne parametry należy zawsze odnosić do konkretnej konfiguracji i dokumentacji urządzenia.
Napowietrzanie hali magazynowej – element, którego nie można pominąć
Jednym z najczęściej upraszczanych zagadnień podczas rozmowy o oddymianiu jest napowietrzanie.
Jeżeli z górnej części hali ma zostać usunięta duża ilość dymu, odpowiednia ilość powietrza musi jednocześnie napływać do wnętrza.
Bez właściwego napowietrzania efektywność przepływu przez klapy dachowe może zostać ograniczona.
W systemach ALUCO funkcję tę mogą realizować między innymi klapy żaluzjowe ALUCO VENTRA. Urządzenia mogą być instalowane w ścianach budynku oraz w świetlikach pionowych, w tym w konstrukcjach szedowych. Mogą pełnić funkcję oddymiania, wentylacji albo doprowadzania powietrza do systemu oddymiania.
To szczególnie interesujące rozwiązanie dla dużych magazynów i centrów logistycznych, ponieważ ruchome lamele umożliwiają uzyskanie dużej powierzchni przepływu przy niewielkiej głębokości konstrukcji.
Punktowe klapy, pasma świetlne czy rozwiązanie mieszane?
Nie istnieje jeden właściwy wariant dla wszystkich magazynów.
| Warunki w obiekcie | Rozwiązanie, które warto rozważyć |
|---|---|
| Dach bez świetlików | ALUCO FIRE SP |
| Łukowe pasma świetlne | ALUCO FIRE SL |
| Potrzebne napowietrzanie fasadowe | ALUCO VENTRA |
| Potrzeba naturalnego światła i oddymiania | pasma świetlne + FIRE SL |
| Modernizacja istniejącego magazynu | dobór indywidualny FIRE SP / FIRE SL |
| Duży obiekt logistyczny | system klap + napowietrzanie + automatyka |
Ostateczna konfiguracja musi wynikać z projektu, wymaganej powierzchni czynnej urządzeń i scenariusza pożarowego.
Powierzchnia geometryczna a czynna powierzchnia oddymiania
To istotne rozróżnienie przy projektowaniu systemu.
Duża klapa nie musi automatycznie oznaczać równie dużej skutecznej powierzchni oddymiania.
W praktyce ważnym parametrem jest czynna powierzchnia aerodynamiczna Aa, uwzględniająca rzeczywistą zdolność urządzenia do odprowadzania dymu.
W uproszczeniu można ją przedstawić zależnością:
Aa = Av × Cv
gdzie:
- Aa – czynna powierzchnia aerodynamiczna,
- Av – geometryczna powierzchnia otworu,
- Cv – współczynnik aerodynamiczny urządzenia.
Dlatego porównywanie dwóch klap jedynie na podstawie ich szerokości i długości może prowadzić do błędnych wniosków.
Oddymianie magazynu wysokiego składowania
Jeszcze bardziej wymagające są magazyny wysokiego składowania.
Wysokie regały wpływają na przemieszczanie się dymu, a duża ilość zgromadzonych materiałów może powodować szybki rozwój pożaru. System oddymiania musi być w takim obiekcie analizowany razem z pozostałymi instalacjami ochrony przeciwpożarowej.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- instalacje tryskaczowe,
- kurtyny dymowe,
- system sygnalizacji pożarowej,
- podział magazynu na strefy,
- układ regałów,
- wysokość składowania,
- powierzchnia czynna urządzeń oddymiających,
- sposób napowietrzania.
Nie należy więc przyjmować prostego założenia typu „jedna klapa na określoną liczbę metrów kwadratowych”. Dobór powinien wynikać z dokumentacji konkretnego obiektu.
Jak sterowane są klapy dymowe?
System może reagować automatycznie po wykryciu pożaru i współpracować z systemem sygnalizacji pożarowej oraz innymi elementami automatyki budynku.
W zależności od rozwiązania stosowane mogą być napędy:
pneumatyczne – często wykorzystywane w instalacjach przeciwpożarowych,
lub
elektryczne – pozwalające również na realizowanie dodatkowej funkcji wentylacji codziennej.
Scenariusz działania może zakładać otwarcie klap wyłącznie w określonej strefie dymowej oraz jednoczesne uruchomienie odpowiednich otworów napowietrzających.
Przykład systemu ALUCO w hali magazynowej
Dobrym przykładem jest centrum dystrybucyjne InPost w Tarnobrzegu.
Hala magazynowa ma około 5100 m² powierzchni użytkowej. Na jej dachu ALUCO zainstalowało 40 punktowych, jednoskrzydłowych klap dymowych ALUCO FIRE SP 1P.
Zakres realizacji obejmował również zaprojektowanie i wykonanie systemu sterowania oddymianiem.
To dobry przykład pokazujący, że w przypadku dużego obiektu magazynowego klapy nie funkcjonują jako niezależne elementy dachu, lecz jako część zaprojektowanego systemu bezpieczeństwa pożarowego.
Na co zwrócić uwagę podczas projektowania oddymiania magazynu?
Przed doborem urządzeń warto zebrać przynajmniej podstawowe informacje dotyczące obiektu:
- powierzchnię hali,
- wysokość budynku,
- przeznaczenie magazynu,
- wysokość składowania,
- konstrukcję i nachylenie dachu,
- rozmieszczenie świetlików dachowych,
- podział na strefy pożarowe i dymowe,
- wymaganą czynną powierzchnię aerodynamiczną,
- sposób napowietrzania,
- wymagany sposób sterowania.
Dopiero na tej podstawie można właściwie dobrać liczbę, typ i parametry urządzeń.
System oddymiania hali magazynowej – warto traktować go całościowo
Skuteczne oddymianie hali magazynowej nie sprowadza się do wyboru konkretnego modelu klapy.
Klapy dachowe, urządzenia napowietrzające, automatyka, podział na strefy i pozostałe elementy instalacji ochrony przeciwpożarowej muszą tworzyć jeden współpracujący system.
ALUCO umożliwia zastosowanie różnych rozwiązań w zależności od konstrukcji magazynu: punktowych klap ALUCO FIRE SP, klap ALUCO FIRE SL integrowanych z pasmami świetlnymi oraz żaluzjowych urządzeń ALUCO VENTRA, które mogą odpowiadać między innymi za napowietrzanie.
Daje to możliwość zaprojektowania systemu dostosowanego zarówno do nowych centrów logistycznych, jak i modernizowanych hal magazynowych.
FAQ – oddymianie hali magazynowej
Czy w hali magazynowej stosuje się klapy dymowe?
Tak. Dachowe klapy dymowe są jednym z podstawowych elementów naturalnych systemów odprowadzania dymu i ciepła stosowanych w wielu halach magazynowych. Konieczność ich zastosowania i parametry systemu wynikają jednak z projektu ochrony przeciwpożarowej konkretnego obiektu.
Ile klap dymowych potrzeba w magazynie?
Nie można określić liczby klap wyłącznie na podstawie powierzchni hali. Pod uwagę bierze się m.in. wymaganą czynną powierzchnię aerodynamiczną, wielkość stref dymowych, wysokość hali oraz parametry zastosowanych urządzeń.
Czy oddymianie wymaga napowietrzania?
Tak. W systemie grawitacyjnym konieczne jest zapewnienie odpowiedniego dopływu powietrza kompensacyjnego. Może być ono dostarczane np. przez klapy fasadowe, klapy żaluzjowe, drzwi lub bramy – zgodnie z projektem instalacji.
Czy klapy dymowe mogą służyć do wentylacji magazynu?
Wybrane konfiguracje mogą mieć dodatkową funkcję wentylacji codziennej. W systemach ALUCO możliwość taką oferują m.in. odpowiednio skonfigurowane klapy FIRE SP i FIRE SL.
Czy klapy można zamontować w świetliku?
Tak. ALUCO FIRE SL są przeznaczone do integracji z łukowymi pasmami świetlnymi. Pozwala to wykorzystać tę samą część dachu do naturalnego doświetlenia hali i oddymiania.
Jakie klapy sprawdzą się w hali bez świetlików?
W takim przypadku można zastosować punktowe klapy dachowe, np. ALUCO FIRE SP, których rozmieszczenie można dopasować do układu stref oraz geometrii dachu.
Czym różni się oddymianie zwykłego magazynu od magazynu wysokiego składowania?
Magazyn wysokiego składowania wymaga uwzględnienia m.in. wysokości i układu regałów, rodzaju składowanych materiałów, instalacji tryskaczowej i sposobu tworzenia się warstwy dymu. System powinien być projektowany indywidualnie jako część całej strategii ochrony przeciwpożarowej.
Comments are closed.